σκέψεις πάνω στην ταινία "Ο Εμποράκος" του Ασγκάρ Φαραντί

     Αρχίζω ανάποδα τον συλλογισμό μου από την τελευταία σκηνή του έργου. Η δύσκολη πρόκληση των ηθοποιών είναι να βγουν έξω από τον εαυτό και την πραγματικότητά τους, να αφήσουν πίσω κάθε προσωπική επίδραση και να ενσαρκώσουν ένα νέο σώμα. Το μακιγιάζ: ένας εξωτερικός καθοριστικός παράγοντας που συμβάλλει σε αυτήν την αλλαγή. Τα σημάδια του προσώπου, τα χτυπήματα, οι ρωγμές του χρόνου καλύπτονται, τα μάτια αποκτούν τεχνητές σακούλες και τα μαλλιά γίνονται γκρι. Το βλέμμα, όμως, του ανθρώπου είτε είναι ηθοποιός είτε όχι είναι ένα καθαρά προσωπικό στίγμα και δεν ελέγχεται. Όλα τα βιώματα και οι ιστορίες μας περνούν αστραπιαία με ταχύτητα φωτός από τα μάτια μας και διηγούνται τη ζωή μας. Αυτό τίποτα και κανείς δεν μπορεί να το παρεμποδίσει.

    Γιατί θέλουμε πάντα να ξέρουμε το τέλος; ή μάλλον γιατί να μας το παρουσιάζουν στην εικόνα; Το τέλος, σαν έννοια, είναι κάτι το υποκειμενικό: σηματοδοτεί είτε έναν θάνατο, είτε έναν χωρισμό, μια απόλυση, έναν τσακωμό, ένα τελευταίο φιλί και πολλά άλλα. Επομένως, όταν μια ταινία φτάσει στο τέλος της, γιατί επιθυμούμε να μας έχει εξηγήσει επακριβώς ο σκηνοθέτης τι συνέβη; Καλούμαστε εμείς οι θεατές να καθορίσουμε το τέλος έτσι όπως το νιώσαμε τη δεδομένη στιγμή. Φαντασία, υποκειμενισμός και επιλογή.

    Ας μιλήσουμε τώρα για κουλτούρες και πολιτισμούς. Πέρα από το γεγονός πως η συντριπτική πλειοψηφία παραγωγής ταινιών είναι βασισμένη στο δυτικό μοντέλο, οι ίδιοι στεκόμαστε απόλυτα απορημένοι και ξένοι μπροστά στους ανατολίτικους πολιτισμούς. Τέτοιες ταινίες, λοιπόν, όπως "ο εμποράκος" του Ιρανού σκηνοθέτη Ασγκάρ Φαραντί, έστω και μέσα από ένα πανί μας φέρνουν  κοντά σε αυτούς. Δεν είναι τυχαία, λοιπόν, η σύζευξη που γίνεται στην ταινία με το αμερικάνικο έργο του Άρθουρ Μίλερ "ο θάνατος του εμποράκου". Η μετάβαση που στήνει ο Φαραντί από το περίφημο έργο στον οικογενειακό μικρόκοσμο της σημερινής Τεχεράνης αποδίδεται άρτια με ευφυή και αυθεντική κινηματογραφική υπόσταση.
 
   Εκδίκηση και ευσπαλχνία ισορροπούν σε μια τραμπάλα όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και περηφάνια μετατοπίζει το βάρος. Η δύναμη της επιλογής θα καθορίσει το μέλλον. Οι τύψεις, το βουητό των σκέψεων, οι αναθεωρήσεις, τα υποθετικά σενάρια, τα συναισθήματα, όλα θα αναμετρηθούν με το παρελθόν... θα στήσουν το θέατρο της ζωής...

Καθηλωτική και αισθαντική, η ταινία πλέον βρίσκεται στη δική μου λίστα με τις κορυφαίες. Παίζεται σε επιλεγμένους κινηματογράφους, ίσως όχι για πολύ ακόμα. Σας την προτείνω ανεπιφύλαχτα!!